1186، كه ارزش ناچيزي دارد، ولي توفيق زيادي يافت. منظومهاي دربارهٴ جغرافياي قلمرو امپراتوري1 هم بدو منسوب است، كه در آن مشاهدات جالبي ميتوان يافت.
پيترو ابولي
¿ فصل بيست و چهارم مربوط به طب.
ط. فرانسه
وِيْس اهل جرسي2
مورخ و شاعر آنگلونورمان، كه در حدود 1100، در جرسي زاده شد؛ در كان تحصيل كرد؛ به دربار هانري دوم (پادشاه از 1154 تا 1189) راه يافت؛ رئيس كليساي بايو شد. احتمالاً در سالهاي هفتاد در بايو درگذشت. منظومههاي ديني و دو تاريخ منظوم بهزبان قديم فرانسه نوشت: تاريخ بريتانيا،3 و تاريخ شاهي.4
تاريخ بريتانيا (در 16,000 بيت) اساساً از تاريخ بريتانياي جفري مونماوثي (نيمهٴ اول سدهٴ دوازدهم) اقتباس شده است، ولي حاوي روايتهاي متعدد ديگري هم هست؛ از قبيل نخستين اشاره به ميزگرد. اين كتاب در 1155، پايان يافته و به الئونور آكيتني اهدا شده است، بهكسي كه در 1152، با هانري دوم ازدواج كرد. تاريخ او شالودهٴ اقتباس منظومي به زبان انگليسي (نيمهساكسوني) شد، كه ليامُن يكي از كشيشان آرلي در وورسترشاير در آغاز سدهٴ سيزدهم، با افزدن برخي روايتهاي ويلزي، فراهم ساخت.
نوشتن تاريخ شاهي (تاريخ نورمانها، در 17,000 بيت) را كه متأسفانه از سال 1107، فراتر نرفت، ويس در 1160، آغاز كرد واندكي پس از 1172، از آن دست كشيد. مهمترين بخش آن گزارش مربوط به فتح انگلستان به دست نورمانهاست.
اهميت محض تاريخي تاريخ بريتانيا ناچيز است؛ و برعكس تاريخ شاهي ارزش فراواني دارد. از اين گذشته، تاريخ شاهي نخستين اثر مهم تاريخي است كه بهيكي از زبانهاي محلي اروپا نوشته شده است. اين يك مرحلهٴ انتقالي ميان سرودهاي تاريخي و آثار تاريخي منثور در زبان فرانسه است.
مهمترين مراجع استناد ويس عبارت بودند از دودوي سن كوانتيني، گيوم ژوميژي، و احتمالاً ويليام مالمزبري.